Recenzja „Skąpca”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Spośród trzech najbardziej znanych dzieł Moliera, czyli „Świętoszka” (1664 rok), „Mieszczanin szlachcicem” (1671 rok) oraz „Skąpca” (1669), to właśnie to ostatnie dzieło uchodzi za najbardziej gorzkie i najsmutniejsze. Utwór, który pozornie wydaje się być typową komedią charakteru, w rzeczywistości jest tragicznym obrazem upadku człowieka.

Zainspirowany dziełem klasycznego mistrza komedii Plauta, Molier przywrócił do życia historię skąpca, który zawładnięty żądzą złota zatraca się zupełnie. Skąpstwo Harpagona ma dwa oblicza. Pierwsze jest zabawne, niedorzeczne. Nakazuje mu ono oszczędzanie na wszystkim, począwszy od jedzenia, a na ubraniach kończąc. Jednak Molier ukazuje także mroczną stronę skąpstwa, która powoduje, że człowiek staje się odrażającym stworzeniem. Bohater dla odrobiny złota gotów był wyrzec się własnej córki, a nawet własnej miłości i szczęścia. Harpagon uważał własne dzieci za wrogów, czyhających na jego szkatułkę.

Bezsprzecznie najmocniejszą stroną „Skąpca” jest misterna konstrukcja psychologiczna tytułowego bohatera. Właściwie można powiedzieć, że Harpagon jest człowiekiem do tego stopnia ogarniętym skąpstwem, iż wydaje się on wręcz jego abstrakcyjnym ucieleśnieniem, a nie kimś prawdziwym.

Wielu wytykało Molierowi, że w przypadku „Skąpca” nie przyłożył się nadto do budowania komicznych sytuacji, lapsusów, omyłek, zabawnych scenek. Trzeba przyznać, że w rzeczywistości utwór ten nie jest typową komedią. Tak naprawdę jest to bardzo smutna opowieść o człowieku samotnym, zatraconym i nieszczęśliwym. Harpagon nie potrafił budować poprawnych relacji z otoczeniem, o czym najlepiej świadczą jego stosunki z Elizą i Kleantem. Córka nienawidziła go za to, że ją całkowicie zdominował, natomiast syn z całego serca życzył mu śmierci. „Skąpiec” to niezwykle gorzka przestroga dla wszystkich, którzy bardziej niż miłości pragną złota i tylko ono jest w stanie dać im szczęście.

„Skąpiec” to także kolejny dowód na to, że Molier nie miał sobie równych w swoim rzemiośle. Utwór ten można odczytywać na wielu poziomach. Jednych może bawić do łez, a innych także do łez wzruszyć. Na najwyższe uznanie zasługuje lekkość, z jaką autor wkłada w usta swoich bohaterów przezabawne wypowiedzi, które przeplatają się ze słowami cierpkimi, brutalnie prawdziwymi i niepozostawiającymi złudzeń, że mamy do czynienia bardziej z tragedią, aniżeli komedią.

Oznacz znajomych, którym może się przydać




  Dowiedz się więcej
1  Geneza „Skąpca”
2  „Skąpiec” jako najsmutniejszy dramat Moliera
3  Molier - życiorys



Komentarze
artykuł / utwór: Recenzja „Skąpca”







    Tagi: